ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )

714

تاريخ ذو القرنين ( فارسى )

حضرت صاحبقران نامدار ، به مصلحت‌هايى نوّاب وليعهد دولت پايدار را به اقصى الغايه تحسين‌گزار گرديد و معجلا مبلغ يك صد هزار تومان زر نقد به جهت مخارج سفارت نوّاب خسرو ميرزا ، مصحوب حضرت ميرزا نبى خان قزوينى وزير نوّاب على نقى ميرزا به دار السلطنهء تبريز گسيل گردانيد . نوّاب نايب السلطنه پس از رسيدن تنخواه تداركى كه لازم بود مهيّا داشته به بلدهء تفليس فرستاد و حضرت اميرزاده با شوكتى تمام و ابهتى مالاكلام به صوب پطربورغ روى نهاد . در خلال اين احوال ، ينارال دالغوركى « 1 » نام ، كه از معارف دولت روس بود ، در روز سه‌شنبه بيست و پنجم شهر ذى حجة الحرام به عنوان سفارت وارد دار السلطنهء تبريز شد و وقايع سفارت او را طوطى كلك مؤلّف به اين آيين سخن‌گزار و شكرريز آمد كه : در هنگامى كه نوّاب نايب السلطنة العليّه در سامان دهخوارقان تبريز با ينارال پسقاويچ سردار روسيه در باب ظهور مصالحت و موافقت دو دولت جاويد اركان همداستان بود ، اين ينارال دالغوركى از جانب پسقاويچ مهماندار و كمال خدمت و صداقت به سركار وليعهدى مىنمود . نوّاب نايب السلطنه مراتب خيرخواهى او را به امناى دولت روس اظهار كرد « 2 » و بعد از انتشار خبر قتل گربايدوف ، ايمپراطور اعظم تا از حقيقت اين كار درست مطلع گرديد « 3 » ، دالغوركى مزبور را به جانب دولت عليّه سفير و گسيل آورد . مشار اليه سرعت از باد استعاره نموده با دستور العمل ايمپراطورى به صوب مملكت ايران پاى استعجال برگشود . بعد از ورود به دار السلطنهء تبريز ، قرار كار بر اين شد كه مشار اليه تا هنگام مراجعت نوّاب خسرو ميرزا ، در دربار حضرت وليعهدى مقيم آيد و « 4 » پس از مراجعت مشاراليه به درگاه آسمان جاه خاقانى گرايد . بالجمله ، چون نوّاب ركن الدوله على نقى ميرزا را ديگر كارى كه به موجب توقف در آن ديار باشد نبود ، لهذا بعد از آگاهى از مطالب سفارت دالغوركى در روز شنبه دوازدهم شهر محرم الحرام سنهء يك هزار و دويست و چهل و پنج از تبريز حركت و در

--> ( 1 ) . كينياز دالگوركى ( 2 ) . مجلس : - « كرد » ( 3 ) . ملى و مجلس : « گردد » ( 4 ) . ملى : - « و »